De Bureaucraat Herwaarderen

Waarom we soms vergeten hoe belangrijk stabiliteit is

Van alle rollen van de ideale ambtenaar heeft de bureaucraat misschien wel het slechtste imago. Het roept beelden op van regels, hokjes, formulieren en stroperigheid. Maar dat is een karikatuur. En zeker niet het beeld dat Max Weber voor zich zag toen hij het fundament voor de bureaucratie schetste.

De bureaucraat is de rol die onze democratie laat functioneren.

Zonder zorgvuldigheid ontstaat willekeur. Zonder rechtmatigheid ontstaat ongelijkheid. Zonder consistentie ontstaat chaos. De overheid kan alleen betrouwbaar zijn als iemand bewaakt dat besluiten kloppen, dat procedures worden gevolgd en dat de burger beschermd wordt tegen fouten.

Juist in een tijd van druk, schaarste en politieke dynamiek wordt deze rol cruciaal. Want als we allemaal alleen maar vernieuwen, experimenteren en versnellen, dan verliezen we de basis. En zonder basis heeft innovatie geen bodem.

In de praktijk zie ik dat veel ambtenaren deze rol te bescheiden invullen. Ze willen “niet moeilijk doen” of “de boel niet tegenhouden”. Maar de waarheid is: de bureaucraat is geen rem — het is de veiligheidsriem.

Wanneer je die rol goed speelt, creëer je ruimte voor anderen om veilig te versnellen. Dan kunnen bestuurders vertrouwen op de kwaliteit. Dan kunnen inwoners vertrouwen op de overheid.

Herwaardeer je eigen rol én die van collega’s die stabiliteit waarborgen. De overheid heeft juist nu mensen nodig die niet alleen vooruit willen, maar ook overeind houden wat ons beschermt.