Polarisatie op de Werkvloer

Professioneel blijven in een verhitte samenleving

De politieke en maatschappelijke temperatuur is al jaren aan het stijgen. Discussies verharden, het vertrouwen in de overheid staat onder druk en inwoners zijn mondiger dan ooit. Dat voelen ambtenaren elke dag. Aan de telefoon, in participatieavonden, in dossiers waar meerdere belangen botsen, en soms zelfs binnen de eigen organisatie.

Polarisatie lijkt iets van “de samenleving buiten”, maar ambtenaren staan midden in die samenleving. Ze voelen de verharding direct in hun werk.

De vraag is: hoe blijf je professioneel wanneer de spanningen oplopen?

Allereerst door te erkennen dat polarisatie niet altijd kwaadwillend is. Vaak komt het voort uit kwetsbaarheid, angst voor verlies of een roep om gezien te worden. Als verbinder kun je dan veel betekenen: door te luisteren, door vragen te stellen, door te laten zien dat iemand serieus genomen wordt.

Tegelijk moet je als bureaucraat de wettelijke en professionele grenzen bewaken. Polarisatie is geen excuus om uit de bocht te vliegen. De rechtsstaat is de ruggengraat die voorkomt dat emoties de besluitvorming overnemen.

En als ondernemer zoek je juist nieuwe manieren om complexiteit te hanteren: experimenteerruimte, samenwerking, een ander proces. Soms vraagt polarisatie om innovatie, niet om terugtrekken.

Ik heb veel ambtenaren zien worstelen met de vraag: “Mag ik hier iets van vinden?” Het antwoord is ja — je bent mens. Maar het professionele antwoord moet gebaseerd zijn op waarden, vakkennis en rolbewustzijn, niet op persoonlijke voorkeur.

In een maatschappij vol tegenstellingen heeft de overheid professionals nodig die het stille midden helpen vormen: rustig, reflectief en rolzuiver. Wat kun jij morgen doen om polarisatie niet te voeden, maar te begrijpen?